English French German Italian Portuguese Russian Spanish
نقش استحمام در سلوك | The Role of Bath-Taking in the Mystic journey
نوشته شده توسط نقل از : کتاب سلوک روحی (عرفان و تصوف) اثر مسعود رضا مدرسی چهاردهی– هندوستان – دهلی نو سال 2011- Arshia Publication   
چهارشنبه ، 22 مرداد 1393 ، 17:20

شماره مقاله 11

یكى از پاك ‏ترین عناصر موجود در طبیعت آب است كه برخى مادة الموادش مى ‏دانند و منشأ هستى ‏اش مى‏ خوانند و آنچه كه جاى تردید ندارد آن است كه آب مظهر پاكى است و داراى لطافت روحى است .

در فصول قبل گفته شد كه غذاى لازم براى انسان هوا است و انسان از منافذ پوست نیز تنفّس مى ‏كند .

و اگر از این عنصر پاك «آب» بهره نجوید و خود را نشوید بدن مستعد مرض مى ‏شود پس مى ‏بایست خود را به آب زده تا پوست نفس كشد.

در بعضى از ادیان استحمام در هر روز واجب است و دین اسلام تأكید بسیار بر استحمام دارد .بوعلى حدّ نصاب سلامت بدن را هر دو روز یك بار مى ‏داند كه بیش از آن بدن مستعد مرض مى ‏گردد .

امّا این عنصر لطیف كه در صحت و سلامتى انسان نقشى بسزا ایفا مى ‏كند در اعتقادات او نیز وارد گشته و عقاید آدمیان را به خود مشغول داشته ‏است تا به حدّى كه مورد پرستش قرار گرفته است .

 

با توجّه به آنكه شایسته وجود انسان نیست كه عنصرى از عناصر را مورد ستایش قرار دهد امّا مى ‏توان كه افزون بر استفاده طبّى در صحت بدن از آب استفاده عبادى كند بدین نحوه كه هم خود را بشوید و هم این شتشو را وسیله‏ اى براى عبادت قرار دهد كه اصطلاحاً غسل گویند .

غسل اثر خوبى در روح آدمى بجا گذاشته و سبب لطافت و سبكىِ انسان مى ‏شود.

غسل به نیات مختلف انجام مى‏شود همچون غسل زیارت .در اینجا به اغسال خمسه[1] كه در سلوك روحى به كار مى‏رود مى‏پردازیم .

اغسال خمسه به ترتیب عبارتند از :

غسل توبه - غسل حاجت - غسل زیارت - غسل تسلیم (تسلیم امر حق) - غسل جمعه .

غسل توبه :سالك پس از استحمام و پاكیزگى تمام نیت غسل توبه كند .

الا در عمر خود روزى دمى بى تو بسر بردم‏

از آن روز و از آن ساعت پشیمانم پشیمانم

و پس از نیت ،آب بر سر ریخته سپس سمت راست بدن و پس از آن سمت چپِ بدن را بشوید (غسل ترتیبى) .

غسل حاجت :به طریق فوق عمل كند و نیت غسل حاجت نموده قبل از غسل ، حاجت خود از دل بگذراند (خوب است كه حاجات روحى مورد نظر باشد همچون پیشرفت در سلوك) .

غسل زیارت :به همان طریق بالا عمل كند با این تفاوت كه قبل از غسل نیتِ زیارت كند فى‏المثل زیارت روح پاك آقا امام رضا (ع) (و یا ارواح كاملان) .

غسل تسلیم :به همان وضع ،فقط نیت تسلیمِ امر حق مى‏كند .

غسل جمعه :سالك هر روز از ایام هفته مى‏تواند نیت كند كه امروز روز جمعه است پس نیت غسل جمعه نموده بجا بیاورَد .

سالك محال است كه به حمام رود و غسلى از عشق و با دل و جان بجا نیاورَد علاوه بر آنكه خودِ استحمام بسیار مفید به حال سالك است و شایسته است كه هر روز استحمام كند .

ذكر گفتن و تمركز یافتن و ریاضت‏هاى دیگر در اوایلِ سلوك ،سبب كوفتگى و خستگى مى‏شود كه با استحمام تسكین مى ‏یابد .

کتاب سلوک روحی

مسعود رضا مدرسی چهاردهی



[1] .غسل‏هاى پنجگانه .