باید دانست كه اختلاف 9 تقسیم دارد و در هر تقسیمى اقسامى

شماره مقاله765 اول اختلاف یا در اساس مطلب است یا در فروع و كمّ و كیف،خواه آن مطلب از جنس علم باشد یا دین یا عادیات یا آراء یا سلیقه یا خلقت طبیعى، خواه زمان خواه مكان،خواه جسم خواه روح. دوم اختلاف یا میان هیأت طوائف بشر است همه با هم در همه مشخصات قومیت […]

مراتب وجود انسان

شماره مقاله763 انسان داراى چند مرتبه از وجود است و بعضى مى‏ شمارند تا هفت مرتبه واین هفت مرتبه هم در جانبِ جسم انسان است چنانكه در طبّ مبرهن[12] شده،و هم در جانبِ روح انسان است چنانكه نزد عرفاء كه‏ اطباءِ نفوسند معین شده از: صدر و قلب و روح و عقل و سرّ و […]

اقسام فلسفه kinds of Philosophy

شماره مقاله762 در اين مقاله عناوين ذيل را خواهيد خواند : در رياضی و طبيعی در الهيات فلسفه در سه جا است  دين مسيحی ، دين كليمی ، بهائی ، اسلام اما اقسام فلسفه بدان كه طبيعيّات هم فلسفه دارد، چنانكه فلاسفه اروپا كه دم از فلسفه مى‏زنند فلسفه دين را قصد ندارند تنها فلسفه […]

فرق فلسفه با ادله در چهار وجه

شماره مقاله 761 وظيفه خواص يافتن فلسفه براى داخله و ادلّه براى دفع خصوم است. اينك بايد نخست فرق فلسفه با ادله گفته شود به چهار وجه يكى همانكه اكنون گفته شد. دوم آنكه در فلسفه ظن و استحسان و مقدمات خطابيّه هم كافى است و ادلّه برهان قاطع مى‏خواهد. سيم آنكه فلسفه فكر مى‏خواهد […]

تشبيهات مابه ‏الاشتراك‏

شماره مقاله760 اين مابه ‏الاشتراك كه مقصود ما است به چهار چيز مانند است ،آنگاه مانندىِ مابه‏ الامتياز هم در برابرش پيدا مى‏ شود . نخست به روح مجرد در ميان عقول و نفوس (و اشباح نيز على القول بوجودها المستقلّ و لم يَثبُتْ بَعدُ) كه همه در تجرد شريكند. و به گمان من اين […]

تشبيه افعال ثلاثه نماز به احوال سه طﺒﻗﺔ مردم

شماره مقاله759 افعال ثلاثه نماز كه قیام و انحناء و وقوع باشد اشاره به احوال سه طبقه از مردم است: بعضى بلكه اكثر چنان رعنا و خودپسند و به خود نازند كه گویا هماره ایستاده و سربلندند. و بعضى نادر بل‏اندر چنان افتاده و از خود مأیوس و فانى فى‏ اللّه‏ اند كه نه خود […]

معنای مفهوم و موهوم

شماره مقاله758 گرچه اصل دیانت اساساً یكى از مفاهیم عجیبه دنیاست كه از جهتى خیلى سهل‏  التّصور است زیرا به نظر بدیهى مى ‏آید،و از جهتى چنان تصوّرش دشوار است كه بعضى معتقدند كه هیچ تصوّر ندارد یعنى چون وجود خارجىِ دین را لازم و نافع به بشر نمى‏دانند پس چیزِقابلى هم از دین تصوّر […]

مى‏خواهيم بدانيم كه در عالمِ ‏ارواح هم توالد و ازدواج مانند عالمِ اجسام هست يا نه؟

شماره مقاله757 اولاً بايد دانست كه نظرها در اثباتِ‏عالم ارواح و صفات خاصّه ارواح مختلف است. پس انبياء و اديان نظر به اثبات بى‏ پايان عالم ارواح دارند كه از اولِ انعقادِ عالم اجسام تا آخر فناءِ اجسام هر روح يك بار مى‏ آيد و متّحد با جسم مى‏شود ،ديگر دوباره به آن روح نوبت […]

يك معنی تفكر

شماره مقاله755 یك معنى تفكّر، غور[12] در همین‏گونه امور است و پیدا كردن‏ فلسفه ‏هاى شخصى از عبادات دینیه است كه تكرار نماز باید ما را هدایت كند به اینگونه فكرها و بدانیم كه غرض از دین شكستن صورت خودى و خودبینى است و جا دادن ذلّت‏ها در دل براى خدا و باور كردن عجز […]

کمال انسان | Perfection of the Human Being

شماره مقاله713 پس توان گفت كه كمال انسان كه حكماء و عرفاء در بیان معنى آن به هفت قول مختلفند چنانكه در عرفان ‏نامه شرح داده صفحه 338 شده هیچ یك از آن هفت نیست بلكه آن است كه اختلاف اشیاء را مبدّل به ‏اتّحاد كند و معنى قیامت كبرى‏ همین اتّحاد یافتن اشیاء مختلفه […]